صفحه اول  اخبار اندیشه آخرین استفتائات آثار فقهی مرجع استخاره تماس با ما درباره ما
مرجع ما پایگاه اطلاع رسانی مراجع شیعه http://marjaema.com
مطالب مهم
تبلیغات
اخبار
اوقات شرعی
اخبار حوزه و دانشگاه
» تأکید نماینده مجلس بر اجرای قوانین حوزه زنان
» گزارش تصویری از مراسم عزاداری و سوگواری شهادت حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)
» پیکر آیت الله موسوی اردبیلی در حرم مطهر حضرت معصومه (س) به خاک سپرده شد
» بیانیه حضرت آیت الله مکارم شیرازی در پی حکم اخیر شیخ الازهر: کشتار غیر مسلمین در هر کجای دنیا شدیداً محکوم است
صفحه اول  >> اخبار >>
مرجع ما | حجت الاسلام و المسلمین شفیعی: زنان آگاه حقوق شان را بر دستگاه فقاهت تحمیل کرده اند
بازدید این صفحه: 450          تاریخ انتشار: 1397/9/24 ساعت: 07:49:13
حجت الاسلام و المسلمین شفیعی: زنان آگاه حقوق شان را بر دستگاه فقاهت تحمیل کرده اند

موضوع: اخبار

 

مرحله دومِ دومین نشست از سلسله نشست‌های فقه‌پژوهی مؤسسه فقه الثقلین وابسته به دفتر آیت الله العظمی صانعی،  با موضوع «چالش‌های حقوق زنان در فقه» صبح روز پنجشنبه ۲۲ آذرماه با حضور جمع کثیری از استادان حوزه‌ و دانشگاه، فعالان حوزه زنان و علمای اهل سنت در سالن همایش‌های تالار شهر شورای شهر مشهد مقدس برگزار شد.

 

 

به گزارش مرجع ما به نقل از شفقنا، حجت الاسلام والمسلمین علی شفیعی یکی از ارائه کنندگان مقاله در این نشست که با عنوان: «نگاهی انتقادی به رویکرد فقه سنتی در حقوق زنان» نوشته بود، گفت: مقوله «حقوق زنان» محصول چالش‌های جهان جدید و فضای معاصر و آگاهی و حق طلبی زنان است که این آگاهی‌ها و حق طلبی‌ها بر نهاد دین و دستگاه فقاهت تحمیل شده است.

حجت الاسلام شفیعی تصریح کرد: زنان به عنوان نیمی از جامعه انسانی در جهان گذشته از شخصیت انسانی و جایگاه اجتماعی و حقوقی بسیار کم رنگ برخوردار بوده اند که جهان چندی است تلاشی ستودنی را برای احیاء شخصیت حقوقی و اجتماعی آنان آغاز کرده و نسیم آن در جامعه پیرامونی ما نیز وزیدن گرفته است.

وی افزود: این توجه ویژه به مقوله حقوق زنان منجر به بازخوانی ره‌آورد فقهی فقیهان پیشین توسط پاره‌ای از فقیهان معاصر و پیشنهاد توسعه این بازخوانی‌ها در دیگر حوزه‌های مرتبط با فقه، توسط پژوهشگران حوزه فقه شده است و این موضوع فرصتی مبارک برای سرعت بخشیدن به نهادینه کردن حقوق حداکثری زنان در جامعه است.

حجت الاسلام شفیعی گفت: این بازخوانی‌ها اگر می‌خواهد تمام فقه را پوشش دهد و آن را مدیریت کند باید در قلمروهای بنیادی‌تری همانند؛ مبانی، منابع، روش‌ها و غیره رخ دهد تا هم تحولات فقهی مرتبط با حقوق زنان سرعت گیرد و هم عمق و ژرفای آنها بیشتر و عینی‌تر شود.

این پژوهشگر حوزه علمیه، توجه اندیشمندان و پژوهشگران جهان اسلام به مقوله «حقوق زنان» را  محصول چالش‌های جهان جدید و فضای معاصر و آگاهی و حق طلبی زنان دانست و گفت آگاهی‌ها و حق طلبی‌ها بر نهاد دین و دستگاه فقاهت تحمیل شده است.

وی تصریح کرد: از آن جا که خواستگاه این توجه ویژه و به تبع آن تحول مورد نیاز در مورد حقوق زنان برآمده از درون نهاد فقاهت و برخواسته از دغدغه‌های دینی نبوده است، لذا بسیار آرام و با شیبی بسیار ملایم آغاز شده که این حرکت کُند می‌تواند جامعه را دچار بحران کند؛ کما این که به نظر می‌رسد در پاره‌ای حوزه‌ها مانند حوزه نهاد خانواده این‌گونه شده است.

حجت الاسلام شفیعی گفت باید تلاش‌های ستودنی نواندیشان دینی و فقیهان همراه ایشان را در جهان اسلام  قدر نهاد؛ چرا که این تلاش‌ها می‌توانند به حل چالش‌هایی منجر شوند که در جوامع دینی در حوزه حقوق زنان در حال فراگیری است و در دراز مدت می‌توانند این جوامع را دچار بحران کنند.

این پژوهشگر دینی افزود: در حوزه حقوق زنان در یک تقسیم می‌توان تلاش‌های صورت گرفته را ذیل سه سرفصل قرار داد و از سه نظریه «سنتی»، «مصلحت اندیشانه» و «نواندیشانه» سخن گفت.

هر یک از این رویکردهای سه گانه می‌توانند داراى مبانى و اصول موضوعه؛ روش‌ها و متدهای ویژه و اهداف و پیامدهای خاصى باشد.

سنت‌گرایان

وی در توضیح نظریه سنتی گفت: گفتمان سنت‏گرایى که اولین گفتمان شکل گرفته در مواجهه با آموزه‌های دینی است به نظریه‌ای خاص منجر شده که به دو صورت اصول‏گرایى و بنیادگرایى در جوامع دینى خود را نشان داده است.

نظریه سنت گرایی بر مبانی مانند «نص محوری» و به تبع آن «اصاله الظهور» و «حجیت ظواهر»، «تقدس گرایی» و به تبع آن «عدم وجود رویکرد انتقادی» و این همانی «دین و معرفت دینی» و به تبع آن «عدم تفکیک دین از معرفت دینی» استوار است.

ویژگی‌های این رویکرد را می‌توان در این دانست که اینان با توجّه به اعتقاد تقدس‏گرایانه به متن، در واقع با تقلیل‏سازى انسان‌ها به انسان عصر نزول و نادیده انگاری تیپولوژی انسان‌ها و هم چنین تقلیل سازی مناطق جغرافیایى به یک ام القرای که فرا منطقه‌ای است تلاش می‌کنند تا با به رسیمت شناختن آن جغرافیا به تکثیر محیطی پرداخته و دیگر زیست گاهی انسانی را نیز معادل سازی کنند.

فرآیند این نوع نگاه شریعت ثابت براى جوامع ثابت است و متغیرات احتمالی در شریعت اولاً: بنیادی نیستند؛ ثانیاً: بسیار اندک‌اند؛ و ثالثاً: به حوزه‌های خاصی تعلق دارند.

مصلحت گرایان و حقوق زنان

وی در تبیین نظریه مصلحت‌گرایان گفت: گفتمان مصلحت‌گرایانه که بر همان مبانی و منابع و بر رویکرد پیشین استوار است؛ محصول تزاحم‌ها و تعارض‌های آموزه‌های دینی و عینیت‌ها و واقعیت‌های عصری است.

این نوع رویکرد در مواجهه با حقوق زنان، مبتلا به نوعی انفعال بوده و با نگاه مصلحتی به حقوق زنان تلاش دارد تا به همگام سازی حقوق زنان با جهان معاصر پرداخته و چالش‌ها را یا با تقلیل چالش‌ها و یا با تقلیل پاسخ‌ها مدیریت کند.

به عنوان نمونه در این رویکرد اگر چه حضور زنان در عرصه های اجتماعی فی الجمله پذیرفته شده اما کماکان آن‌ها از حقوقی مثل حق حضور در اماکن ورزشی ورزشگاه‌ها و مجامع ورزشی بدون اجازه همسران یا اولیاء دیگرشان محروم‌اند.

این رویکرد در بنیادها با رویکرد سنتی هم افق و هم سو بوده و تفاوت‌های آن دو محصول لایه‌های دوگانه آن هاست. مصلحت لایه دوم احکامی را شامل می‌شود که نوعی حکم ثانوی است.

نواندیشی در حوزه حقوق زنان

حجت الاسلام شفیعی در توضیح نظریه نواندیشیان در حوزه حقوق زنان گفت: این رویکرد در پاسخ به چالش‌های حقوقی زنان، نظریه و گفتمان نوگرایى است که ظهور آن بسیار متأخرتر از دو رویکرد پیشن است.

این نگاه بر مبانی مهمی استوار است که از آن جمله می‌توان به «نگاه انتقادی» به آموزه‌های دینی با هدف کاربردی بودن یا غیر کاربردی بودن آن آموزه ها، «تفکیک دین و معرفت دین» با هدف نفی تقدس‌گرایی و فرازمانی و فرامکانی بودن ره آوردهای معرفت دینی، «ضرورت اصلاح مبانی؛ اصول و روش های» مراجعه و مواجهه با آموزه‌های دینی در راستای «مقاصد‌گرایی شریعت» به جای شکل‌گرایی و قالب محوری اشاره کرد.

در این رویکرد به راحتی نمی‌توان هر حکم شرعی را فرا تاریخى دانست بلکه احکام شرعى را نازل و ناظر بر شرایط متعین تاریخى باید دانست. به همین جهت اینان نه تنها متون دینى را متونى ارزشى که باید ارزش‏هاى بنیادین اخلاقى را از آن‏ها استخراج و متناسب با شرایط و سنجش روش‏ها آن‏ها را تبدیل به قانون کرد، بلکه قالب‏گرایى را به صورت جدى نفى و طرد مى‏کنند.

نوگرایان معتقدند احکام فقهى بما هُم احکام فقهى- از آن جا که ره‌آورد فهم فقیهانه است- داراى اصالتى نیستند بلکه اصالت آن‏ها به انطباق آن‏ها با ارزش‏هاى کلى و عام‏تر مورد نظر شارع و اصول ثابت انسان شناختى است.

کد خبر: 1397924305442
1397/9/24

Share

بدون نظر

نام
پست الکترونیکی
وب سایت
متن