صفحه اول  اخبار اندیشه آخرین استفتائات آثار فقهی مرجع استخاره تماس با ما درباره ما
مرجع ما پایگاه اطلاع رسانی مراجع شیعه http://marjaema.com
مطالب مهم
تبلیغات
اخبار
اوقات شرعی
اخبار حوزه و دانشگاه
» گزارش تصویری از مراسم عزاداری و سوگواری شهادت حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)
» پیکر آیت الله موسوی اردبیلی در حرم مطهر حضرت معصومه (س) به خاک سپرده شد
» بیانیه حضرت آیت الله مکارم شیرازی در پی حکم اخیر شیخ الازهر: کشتار غیر مسلمین در هر کجای دنیا شدیداً محکوم است
»     اعمال شب و روز عید مبعث  
صفحه اول  >> آثار فقهی >>
مرجع ما | آثار فقهی
فهرست:
كيفيّت احرام
موضوع: کتب استفتائی
مرجع: حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

 

▲كيفيّت احرام

 

همان گونه كه گفته شد نخستين اعمال عمره و حج، «احرام» است، و واجبات احرام سه چيز است:

 

▲اوّل: نيّت

 

مسأله 63- نيّت احرام چنين است كه قصد مى كند امورى را كه بعداً به آن اشاره مى شود بر خود حرام بشمرد و به دنبال آن به اعمال عمره يا حج بپردازد، و كافى است با در نظر گرفتن اين معنى به زبان يا در قلبش بگويد: «احرام مى بندم براى عمره تمتّع از حجّ واجب (يا مستحب) براى خودم (يا براى كسى كه از طرف او نيابت دارم) قربة الى اللّه» و منظورش از احرام مى بندم، بناگذارى بر تحريم كارهاى مزبور بر خويش است.

 

و در احرام حج مى گويد: «احرام مى بندم براى حجّ واجب قربة الى اللّه» و در عمره مفرده مى گويد: «احرام مى بندم براى عمره مفرده قربة الى اللّه.»

 

مسأله 64- لازم نيست نيّت را بر زبان جارى كند بلكه كافى است چنين قصدى در دل او باشد، ولى بهتر است علاوه بر قصد باطنى بر زبان نيز جارى سازد.

 

مسأله 65- منظور از قصد قربت، قصد جلب رضاى خدا و قرب به ذات پاك او است، و بايد در همان حال، قصد انجام مناسك عمره يا حج را داشته باشد، و بهتر است از همان اوّل تعيين كند كه قصد عمره دارد، يا حج، و منظورش مثلاً «حَجّة الاسلام» است (يعنى حجّ واجب به خاطر استطاعت) يا «حجّ مستحب»، يا «حجّ نذرى،» يا «نيابت»، ولى اگر از اوّل نيّت احرام كند به اين قصد كه نوع عمل را بعداً تعيين نمايد نيز مانعى ندارد.

 

مسأله 66- هرگاه در موقع نيّت احرام و تحريم آنچه بر مُحرِم حرام است بر خويش، نيّت شكستن بعضى از اينها را داشته باشد (مثل اين كه در همان موقع در حال سفر باشد و بدون ضرورت زير سقف اتومبيل يا هواپيما باشد) براى احرام او خالى از اشكال نيست. و اگر در آغاز، نيّت ترك همه را داشته باشد، و بعد از احرام بستن نيّت او عوض شود، و يا بعضى از آن اعمال را مرتكب گردد، ضرر به احرام او نمى زند، هرچند در مواردى بايد كفّاره بدهد.

 

مسأله 67- دانستن امور مزبور به طور مشروح لازم نيست بلكه كافى است اجمال آنها را بداند.

 

 

 

▲دوم: گفتن لبّيك

 

مسأله 68- واجب است هنگام احرام «لبّيكهاى چهارگانه» را با عربى صحيح بگويد و احتياط واجب آن است كه به صورت زير باشد:

 

«لَبّيْكَ اللّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لا شَريكَ لَكَ لَبَّيْكَ، اِنَّ الْحَمْدَ و النِّعْمَةَ لَكَ وَ الْمـُلْكَ، لا شَريكَ لَكَ;

 

يعنى، خداوندا اجابت (و اطاعت) مى كنم تو را، باز هم اجابت مى كنم تو را، و دگربار هم اجابت مى كنم تو را، همتائى براى تو نيست، اجابت مى كنم تو را، ستايش تنها تو را سزاوار است. و نعمت و ملك از آن تو است، هيچ همتائى ندارى!»

 

و بهتر است از افزودن عبارات ديگر خوددارى شود مگر آنچه در مستحبّات خواهد آمد.

 

مسأله 69- در صورتى كه نتواند خودش اين عبارات را با عربى صحيح ادا كند كافى است ديگرى شمرده براى او بخواند و او تكرار نمايد، و چنانچه قادر بر تلفّظ صحيح نباشد احتياط آن است آنچه را مى تواند، بگويد، و ترجمه آن را نيز بگويد، و يك نفر كه توانائى دارد به نيابت او نيز «لبّيك» بگويد.

 

مسأله 70- در احرام فقط يك بار لبّيك گفتن (به صورتى كه گفته شد) واجب است و بعد از آن مستحبّ است آن را در حالات مختلف به مقدار امكان تكرار كند، يعنى در موقع سوار شدن بر مركب و پياده شدن، و گذشتن از پستيها و بلنديها، و بعد از خواب، و بعد از نمازها تكرار مى نمايد، و بهتر است مردان صداى خود را به لبّيك بلند كنند.

 

مسأله 71- در احرام عمره تمتّع واجب است مُحرِم هنگام مشاهده خانه هاى مكّه «لبّيك» را قطع كند، و در احرام حج به هنگام ظهر روز عرفه، و در عمره مفرده هنگام مشاهده كعبه (اگر از مكّه براى احرام به خارج رفته است، و اگر از خارج مكّه به سوى آن مى آيد هنگام داخل شدن به منطقه حرم لبّيك را قطع مى كند.)

 

مسأله 72- شخص گنگ به جاى گفتن «لبّيك» با دست خود اشاره مى كند، و زبان خود را طبق معمول حركت مى دهد، و بهتر است علاوه بر اين، كسى به نيابت او نيز لبّيك بگويد، ولى واجب نيست.

 

مسأله 73- كودكان نيز مى توانند براى عمره يا حج مُحرِم شوند، و چنانچه خودشان تميز بدهند «لبّيك» را همراه با نيّت مى گويند، و اگر غير مميّز باشند كسى از طرف آنها نيّت مى كند، و لبّيك مى گويد، و هرگاه كسى در ميقات بيهوش باشد از طرف او نيز مى توان نيّت كرد و لبّيك گفت.

 

مسأله 74- پيش از گفتن «لبّيك» كارهاى بيست و پنجگانه اى كه بر مُحرِم حرام است بر او حرام نمى شود، هرچند نيّت احرام كرده، و لباس احرام را نيز پوشيده باشد، بنابراين اگر قبل از گفتن لبّيك چيزى از آنها را به جا آورد كفّاره اى ندارد، در حقيقت «لبّيك» مانند «اللّه اكبر» اوّل نمازاست كه تا آن را نگويد وارد نماز نمى شود، و هرگاه شك كند كه «لبّيك» گفته يا نه، باز هم چيزى بر او حرام نمى شود.

 

مسأله 75- هرگاه در ميقات باشد و شك كند لبّيك گفته يا نه بايد لبّيك را بگويد و اگر از ميقات گذشته، احتياط آن است اگر مى تواند بازگردد و بگويد و اگر نمى تواند در همان جا بگويد، و اگر لبّيك گفته امّا نمى داند صحيح گفته يا نه، بنا بر درست بودن مى گذارد و احرامش صحيح است.

 

 

 

▲سوم: پوشيدن لباس احرام

 

مسأله 76- شخصى كه مى خواهد احرام ببندد واجب است قبلاً لباسهائى را كه پوشيدنش بر مُحرِم حرام است از تن بيرون آورد، سپس دو جامه احرام را بر تن كند، يكى را به صورت لنگ دور كمر ببندد (و آن را «إزار» گويند) و ديگرى را مانند عبا بر دوش بيندازد (و آن را «رِداء» گويند)، اين حكم مخصوص مردان است، و براى زنان پوشيدن اين دو جامه، نه زير لباسها، و نه روى لباسها، لازم نيست.

 

مسأله 77- احتياط واجب آن است كه دو جامه احرام و طرز پوشيدن آن به همين شكلى كه معمول است باشد يعنى لنگ را طورى ببندند كه لااقل از ناف تا زانو را بپوشاند، و رداء را روى شانه بيفكند به طورى كه بقيّه بدن را بپوشاند، ولى جنس و رنگ خاصّى در جامه احرام شرط نيست، امّا بايد دوخته نباشد.

 

مسأله 78- احتياط آن است كه پوشيدن دو جامه احرام، قبل از نيّت و گفتن لبّيك، باشد.

 

مسأله 79- احتياط واجب آن است كه لنگ را به گردن گره نزند (امّا گره زدن آن به دور كمر مانعى ندارد) و بهترين راه آن است كه كمربند روى لنگ ببندد.

 

امّا گره زدن دو طرف رداء مانعى ندارد، همچنين بستن آن به وسيله يك سنجاق، يا گذاشتن سنگى در يك طرف حوله و بستن آن با ريسمانى به طرف ديگر (آن گونه كه در ميان بعضى از حجّاج معمول است) هرچند ترك اين امور بهتر است.

 

مسأله 80- اگر از روى نادانى يا فراموشى در حالى كه پيراهن يا لباسهاى معمولى ديگر در تن دارد احرام ببندد، احرام او صحيح است، ولى بايد فوراً آن لباس را از تن بيرون آورد و فقط لباس احرام بپوشد، و اگر اين كار از روى علم و عمد باشد احتياط آن است كه در اين صورت بعد از بيرون آوردن آن لباس و پوشيدن لباس احرام، دوباره نيّت كند و لبّيك بگويد.

 

مسأله 81- هرگاه بعد از احرام به خاطر ندانستن مسأله يا فراموشى پيراهن به تن كند، بايد آن را از طرف پائين بيرون آورد و اگر ممكن نشد بايد آن را بشكافد و بيرون آورد.

 

مسأله 82- واجب نيست هميشه لباس احرام را به تن داشته باشد، بلكه مى تواند براى شستن يا عوض كردن يا  مقصودى ديگر آن را از تن درآورد.

 

مسأله 83- هرگاه بيمار باشد و نتواند لباس معمولى خود را در ميقات از تن درآورد، كافى است نيّت احرام كند و لبّيك بگويد، و اگر ممكن است لباسهاى معمولى را موقّتاً درآورد و لباس احرام بپوشد و مُحرِم شود، و بعد اگر ناچار است لباس معمولى خود را به تن كند، و اگر در ميقات اين كار ممكن نشد و بعداً حال او براى پوشيدن لباس احرام مساعد شد احتياط واجب آن است است كه اگر توانايى دارد به ميقات برگردد و مجدّداً احرام ببندد، و اگر بازگشت به ميقات ميسّر نبود از همانجا لباس را عوض مى كند و تجديد احرام لازم نيست.

 

مسأله 84- پوشيدن بيش از دو جامه براى احرام جهت جلوگيرى از سرما يا گرما يا غير آن اشكالى ندارد.

 

مسأله 85- تمام چيزهائى كه در لباس نمازگزار شرط است در دو جامه احرام نيز شرط مى باشد، بنابراين بايد

 

جامه هاى احرام پاك باشد، و از اجزاى حيوان حرام گوشت، يا ابريشم خالص، و زربفت نباشد (در اين حكم بنابر احتياط واجب فرقى ميان زن و مرد نيست هرچند در نماز در مورد پارچه ابريشم و زربفت ميان زن و مرد تفاوت است.)

 

در مواردى كه نجس بودن لباس نمازگزار بخشوده شده، در لباس احرام نيز بخشوده است.

 

مسأله 86- إزار (لُنگ) بايد بدن نما نباشد، و احتياط آن است كه رداء نيز چنين نباشد.

 

مسأله 87- هرگاه لباس احرام نجس شود بايد آن را بشويد و اگر ميسّر نبود هر وقت براى او ممكن شد مى شويد (اگر رداء نجس شود مى تواند موقّتاً آن را بردارد.)